kontrast off Przeszukaj artykuły
Nasz profil na Facebook
AMOL
CZY WIESZ, ŻE...

Nerwica a ból głowy

Nerwica objawia się różnorodnymi dolegliwościami, które obejmują emocje, umysł, zachowanie, a także ciało. Do jednych z podstawowych symptomów zaburzeń lękowych zaliczamy uciążliwy ból głowy. To poważna choroba o różnorodnych przyczynach. Jej leczenie jest długie, ale przy profesjonalnym wsparciu może być skuteczne.                                                                                                                  

Przyczyny nerwicy

Nerwica stanowi dość niejednolitą grupę schorzeń, które mogą różnić się swoim obrazem klinicznym (tj. specyficznymi objawami) i czasem trwania. Różnorodność ta wiąże się również z dużą liczbą przyczyn, które mogą powodować chorobę.

Możemy wyróżnić kilka grup przyczyn nerwicy, które mogą powodować rozwój choroby:

  • Przyczyny egzogenne nerwic

Przyczyny egzogenne dotyczą czynników pochodzenia zewnętrznego. To najczęstsza grupa przyczyn zaburzeń lękowych, a jednocześnie najbardziej zróżnicowana. Zaliczamy do niej m.in. urazy psychiczne, silny stres, ważne wydarzenia życiowe, trudne sytuacje rodzinne (np. brak należytej opieki rodziców, zbyt wygórowane oczekiwania wobec dziecka, lęk przed utratą jednego z rodziców lub oddzieleniem od niego).

  • Przyczyny endogenne i genetyczne

Badania potwierdzają, że oprócz przyczyn zewnętrznych (egzogennych), bardzo ważny czynnik w rozwoju choroby stanowią uwarunkowania genetyczne oraz neurobiochemiczne danej osoby. Oznacza to, że predyspozycje do nerwicy mogą być dziedziczone. Predyspozycje te w większości przypadków oznaczają specyficzny typ osobowości. Do zaburzeń lękowych mogą predysponować osoby nadwrażliwe, nazbyt lękliwe, ze skłonnością do zaburzeń dysocjacyjnych (tzw. histeria), niepewne siebie i swojej wartości itd.

  • Stres i zaburzenia psychiczne

Istotnym czynnikiem zaburzeń lękowych jest stres, który może pojawiać się w różnych skrajnych sytuacjach życiowych, np. na skutek przeżycia traumatycznego, powodującego uraz psychiczny lub fizyczny. Jest to rodzaj stresu, z którym człowiek nie jest w stanie sobie poradzić, gdyż przekracza on jego zdolności adaptacyjne. Przykładem mogą być tutaj osoby, które doświadczyły nagłej śmierci bliskiej osoby (np. rodziców lub dziecka w wyniku wypadku) czy ofiary gwałtu, które muszą radzić sobie zarówno z własną tragedią, a często też z poczuciem wstydu i winy. Nieleczone objawy stresu pourazowego mogą prowadzić do poważnych zaburzeń nerwowych.

Istnieje też możliwość, że choroby psychiczne (np. depresja endogenna czy schizofrenia) stanowią podłoże do wystąpienia objawów charakterystycznych dla nerwicy. Kluczowe w tym przypadku jest trafne zdiagnozowanie choroby psychicznej i wczesne jej leczenie.

  • Przyczyny somatyczne

Przyczyną nerwicy mogą być też również choroby somatyczne, czyli takie, które dotyczą narządów ciała. Schorzenia takie jak nowotwory, krwotoki, urazy, przewlekłe choroby układu ruchu często wiążą się z przewlekłym lub ostrym stresem, co może skutkować wystąpieniem lęku i innych objawów nerwic. Co więcej, do chorób, które predysponują do rozwoju nerwicy, zaliczamy m.in. nadczynność tarczycy i guza chromochłonnego (barwiak).

Warto jednak pamiętać o tym, że czynniki, które u jednych osób powodują nerwicę, w przypadku innych nie przyczynią się do rozwoju zaburzeń lękowych. Decydujące znaczenie mają indywidualne predyspozycje, a także uwarunkowania społeczno-środowiskowe.

Czym się objawia nerwica?

Nerwicy towarzyszą różne objawy. Choroba ujawnia się poprzez emocje, zachowanie, a także ciało. Dotyka różnych sfer życia chorego. Zespół zaburzeń nerwicowych obejmuje różnorodne fobie, lęk, trudności w relacjach międzyludzkich, problemy z radzeniem sobie w różnych sytuacjach życiowych. Objawy nerwicy mogą mieć charakter emocjonalny, somatyczny (objawy fizyczne) i poznawczy.

  • Nerwica - objawy emocjonalne

Nerwica wpływa bezpośrednio na to, w jaki sposób postrzegamy świat oraz jakie emocje temu towarzyszą. Do objawów nerwicy możemy zaliczyć szereg objawów związanych bezpośrednio ze sferą emocjonalną, takich jak m.in.:

  • nieustanny lęk i niepokój występujący bez określonej przyczyny; specyficzny rodzaj ciągłego zdenerwowania, uczucie nieokreślonego niebezpieczeństwa
  • “czarne myśli”
  • fobie, niekontrolowany i nieuzasadniony lęk przed pewnymi sytuacjami, osobami, zdarzeniami (np. pająkami, przebywaniem w grupie ludzi, występami publicznymi, lataniem samolotem, małymi pomieszczeniami itp.)
  • apatia, brak motywacji i chęci do działania
  • uczucie ciągłej irytacji i frustracji, niecierpliwość
  • zmienność nastrojów
  • niestabilność emocjonalna
  • problemy z odczuwaniem przyjemności, brak radości i zadowolenia w życiu
  • trudności z zasypianiem

 

  • Nerwica - objawy związane z zaburzeniami poznawczymi

Nerwica może bezpośrednio wpływać na sferę poznawczą, związaną z myśleniem, zdolnością uczenia się, pamięcią i koncentracją. To tej grupy objawów nerwicy zaliczamy m.in.:

  • problemy z zapamiętywaniem i przypominaniem sobie informacji, osób, wydarzeń, ważnych terminów itp.
  • trudności z koncentracją i skupieniem się
  • obsesyjne, irracjonalne myśli, których trudno się pozbyć
  • obsesyjne wykonywanie ruchów i czynności, takich jak np. mycie rąk, porządkowanie, sprzątanie itp.)
  • poczucie oddalenia od świata

 

  • Nerwica - objawy fizyczne

Nerwica, określana niekiedy jako “choroba duszy”, może mieć bezpośredni wpływ również na nasze ciało. W przebiegu choroby bardzo często pojawiają się różnego rodzaju bóle i dysfunkcje narządów. Do najczęstszych dolegliwości, które mogą być powiązane z nerwicą, zaliczamy m.in.:

  • ból głowy, żołądka lub kręgosłupa oraz ból serca; dolegliwości bólowe pojawiają się najczęściej w momencie napięcia lub w sytuacjach stresowych lub też utrzymują się przewlekle, jeśli długo żyjemy w stresie
  • zawroty głowy
  • kołatanie serca
  • fale gorąca
  • kłopoty z oddychaniem, uczucie duszności i ciężaru w klatce piersiowej
  • sztywność mięśni lub/i uczucie obolałego ciała
  • zaburzenia w funkcjonowaniu zmysłów, głównie słuchu i wzroku
  • zaburzenia pracy narządów wewnętrznych, najczęściej układu pokarmowego
  • nerwica może też przyczyniać się do zmian skórnych, np. alergii lub atopowego zapalenia skóry

Nerwica - bóle głowy, nudności, drżenie mięśni

Do najczęstszych objawów fizycznych towarzyszących nerwicy zaliczamy przede wszystkim uporczywy ból głowy, a także zawroty głowy, drżenie mięśni i nudności. Dolegliwości somatyczne nie wynikają z żadnej choroby cielesnej, lecz stanowią reakcję na stres, lęk, uczucie permanentnego napięcia i zaniepokojenia.

Nerwica to poważna choroba, która znacząco zaburza funkcjonowanie i negatywnie wpływa na jakość życia chorego. Wpływa na sposób myślenia o świecie i sobie, zaburza sfery percepcji i emocji. Do osiowych objawów nerwicy zaliczamy nieustający lęk i niepokój, który stawia organizm w nieustannym stanie gotowości. Chory jest nadwrażliwy, ciągle czujny, napięty.

Psychika człowieka jest bezpośrednio sprzężona z ciałem. To, co dzieje się w naszym umyśle, znajduje odzwierciedlenie w reakcjach fizjologicznych ciała. Ból głowy najczęściej stanowi konsekwencję zaburzeń nerwicowych, ale może być też czynnikiem wywołującym nerwicę. Osoba, która nieustannie cierpi na migreny, może w końcu skrajnie objawiać się o swoje zdrowie i zachorować na tzw. nerwicę hipochondryczną.

Co więcej, nerwica najczęściej dotyka najsłabszy organ w organizmie. Może to być głowa, ale również żołądek (tzw. nerwica żołądka) lub serce (nerwica serca). Zależy to przede wszystkim z indywidualnych predyspozycji danego pacjenta. Stąd też oprócz bólu głowy mogą pojawić się też inne objawy somatyczne, takie jak m.in. nudności, drżenie mięśni, kołatanie serca itp.

Jak rozpoznać nerwicę?

Fachowe diagnozowanie zaburzeń nerwicowych to domena psychiatrów i psychologów klinicznych. Rozpoznanie jest możliwe na podstawie obrazu klinicznego pacjenta, który musi spełniać kryteria zawarte w klasyfikacjach diagnostycznych. Lekarz szczegółowo analizuje objawy, a także czas ich występowania. 

Pacjenci najczęściej rozpoznają nerwicę na podstawie charakterystycznych objawów. Przykładowo, można podejrzewać pojawienie się nerwicy w przypadku występowania uczucia lęku w połączeniu z objawami somatycznymi, takimi jak np. duszność, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej itp. Bardzo istotne jest również określenie:

  • czy objawy nawracają lub utrzymują się przewlekle
  • czy są nieadekwatne w stosunku do zagrożenia lub pojawiają się bez powodu
  • czy utrudniają pacjentowi codzienne funkcjonowanie i znacząco obniżają jakość życia

Zaburzenia nerwicowe sprawiają, że chory nieustannie skupia się na swoich lękach i dolegliwościach fizycznych, co dodatkowo je nasila. Zmęczenie, zdenerwowanie, lęk prowadzą do obniżenia samooceny i nastroju.

Warto przy tym pamiętać, że w przypadku zaburzeń nerwicowych, w przeciwieństwie do schorzeń psychosomatycznych, pacjent ma pełną świadomość choroby, jest w stanie stwierdzić, że jego lęk jest nieadekwatny do realnego zagrożenia, często wręcz absurdalny.

Nerwica - jak się uspokoić?

Leczenie nerwicy wymaga czasu. Bardzo często lekarze decydują się na podanie leków łagodzących objawy zaburzeń lękowych. Są to przede wszystkim środki uspokajające, obniżające napięcie, niekiedy antydepresyjne. Niestety sama farmakologia nie uwolni chorego całkowicie od dolegliwości. Czynią je jednak łatwiejszymi do zniesienia oraz sprawiają, że możliwe jest podjęcie psychoterapii, która ma w tym przypadku kluczowe znaczenie.

Osoby cierpiące na zaburzenia lękowe mogą również dążyć do samodzielnego zredukowania napięcia i stresu. Bardzo duże znaczenie ma aktywny tryb życia oraz jak najczęstsze przebywania na świeżym powietrzu i w bliskości z naturą. Istotna jest również zdrowa dieta, bogata w magnez i witaminy z grupy B.

Bardzo dobre rezultaty można osiągnąć, stosując pomocniczo lub profilaktycznie zioła. Nie zastąpią one leczenia rekomendowanego przez lekarza czy psychoterapii, ale mogą wspomóc chorego w łagodzeniu dolegliwości. Zioła w postaci naparów lub ziołowe olejki eteryczne wykazują różne właściwości, w tym uspokajające, poprawiające nastrój i odprężające.

Zioła i olejki eteryczne wspomagające łagodzenie dolegliwości związanych z nerwicą:

  • Melisa - odpręża, działa łagodnie usypiająco, łagodzi objawy somatyczne nerwicy, np. w problemach kardiologicznych, gastrycznych, zaburzeniach jelitowych. Stymuluje pracę mózgu, wzmacnia pamięć, zmniejsza nadpobudliwość. Najczęściej występuje w formie herbat i tabletek uspokajających.
  • Lawenda - sprzyja w łagodzeniu stanów nerwicowych, objawów depresji, niepokoju, wyczerpania nerwowego. Bywa pomocna przy migrenach, problemach z bezsennością i innych zaburzeniach snu. W przypadku zaburzeń lękowych zaleca się picie herbatek ziołowych z lawendy oraz dodawanie kilku kropel olejku lawendowego do kąpieli. Działanie uspokajające ma również wdychanie olejku. Doustnie stosuje się kilka kropel olejku (np. dodanych do napojów lub potraw) w przypadku stanów depresyjnych. Nerwicę serca, kołatanie i stany lękowe można próbować ukoić, dodając 4 krople olejku lawendowego do gorącej wody i spokojnie wdychając przez kilkanaście minut. Przy bólach głowy zaleca się wmasowanie olejku w skronie. Przy bezsenności można zakroplić olejkiem lawendowym kilkoma kroplami na poduszkę lub rozpylić w sypialni za pomocą dyfuzora.
  • Goździki - olejek goździkowy działa antystresowo. Pobudza umysł, redukuje zmęczenie psychiczne i wyczerpanie. Ułatwia też zasypianie. Stosowanie olejku goździkowego wspomaga leczenie zaburzeń neurologicznych, takich jak nerwica, depresja czy problemy z pamięcią.
  • Mięta - działa rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, stąd też zalecana jest w przypadku skurczów żołądka i jelit, będących wynikiem chronicznego stresu i napięcia. Zapach świeżo zerwanych liści oraz miętowych olejków eterycznych ma działanie regeneracyjne, orzeźwiające i pobudzające dla układu nerwowego.
  • Kozłek lekarski - wykazuje działanie uspokajające. Działa również nasennie, przeciwlękowo i wzmacniająco w przypadku różnego rodzaju zaburzeń układu nerwowego. Ma właściwości rozkurczowe, co znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości somatycznych nerwicy.
  • Rumianek - wykazuje delikatne działanie kojące i rozkurczowe. Pozwala się uspokoić, wyciszyć i odprężyć.